Pojam i pojavni oblici trgovine ljudima, novi Zakon o sprečavanju i suzbijanju trgovine ljudima i zaštiti žrtava, statistički podaci u Republici Srbiji, psihološki aspekti ove pojave, studije slučaja i veštine komunikacije sa žrtvama i potencijalnim žrtvama, bile su teme stručnog skupa koji je u Kragujevcu organizovala Komora socijalne zaštite.
Obuka je namenjena jačanju kapaciteta zaposlenih u sistemu socijalne zaštite, ustanovama, centrima za socijalni rad i licenciranim pružaocima usluga, kao i svim profesionalcima koji dolaze u kontakt sa potencijalnim žrtvama, a organizuje se kao vid podrške primeni novog Zakona o sprečavanju i suzbijanju trgovine ljudima i zaštiti žrtava koja počinje od januara 2027. godine..
Prema rečima Bogdana Uzelca, direktora Komore socijalne zaštite cilj edukacije je uspostavljanje sistematizovanog i odlučnog odgovora profesionalaca na pojavu trgovine ljudima, kao i upoznavanje zaposlenih sa novim zakonskim rešenjima i njihovim budućim nadležnostima.
Donošenje ovog zakona bilo je izuzetno važno, pre svega kako bi se nedvosmisleno utvrdila prava žrtava trgovine ljudima, među kojima su pravo na zdravstvenu i socijalnu zaštitu, obrazovanje i dobrovoljni povratak iz inostranstva. Posebno je značajno uvođenje takozvanog ''socijalnog puta'' identifikacije žrtava, koji omogućava da se njihov status utvrđuje nezavisno od krivičnog postupka koji se vodi protiv učinilaca. Na taj način žrtve mogu da ostvare zakonom garantovana prava i zaštitu, bez obzira na ishod postupka ili njihovo učešće u njemu - istakao je Uzelac.
Prema podacima Centra za zaštitu žrtava trgovine ljudima, tokom prošle godine identifikovano je 75 žrtava, od kojih su polovina deca. Najzastupljeniji oblici eksploatacije su seksualna i radna eksploatacija. Povećanje broja identifikovanih žrtava, kako je objašnjeno, ne mora da znači da je sama pojava u porastu, već može biti rezultat boljeg prepoznavanja i efikasnijeg reagovanja institucija.
Značaj kontinuiranog institucionalnog delovanja u ovoj oblasti istakla je i Gordana Damnjanović, pomoćnica gradonačelnika za zdravstvenu i socijalnu zaštitu, ljudska i manjinska prava, podsetivši da je Kragujevac među prvim gradovima u Srbiji koji su pre više od deset godina formirali lokalnu mrežu za borbu protiv trgovine ljudima.
Kragujevac je još tada prepoznao značaj povezivanja institucija i organizacija koje mogu da doprinesu prevenciji, prepoznavanju i zaštiti žrtava. U lokalnu mrežu bili su uključeni Centar za socijalni rad, Dom zdravlja, Policijska uprava, organizacija Oaza sigurnosti i Gradska uprava. Danas imamo dodatno izgrađen institucionalni okvir kroz rad Odeljenja ljudska i manjinska prava, rodnu ravnopravnost i prevencije trgovine ljudima, Nacionalni savet, koordinatora i druge mehanizme za postupanje u ovoj oblasti. Lokalni timovi formirani su u 17 gradova i opština, a Kragujevac je jedan od primera dobre prakse, navela je Damnjanović.
Ona je podsetila da grad, pored aktivnosti usmerenih na sprečavanje trgovine ljudima, posebnu pažnju posvećuje i borbi protiv prosjačenja i maloletničkih brakova, koji mogu predstavljati oblike eksploatacije i zloupotrebe dece. Uspostavljen je institucionalni okvir, donose se lokalni akcioni planovi i iz gradskog budžeta izdvajaju sredstva za aktivnosti u ovoj oblasti, naglasila je ona.
Komora socijalne zaštite je tokom ove godine organizovala četiri slična skupa širom Srbije. Besplatne edukacije, pored zakonskog okvira i prepoznavanja trgovine ljudima, obuhvataju i teme psihološke podrške, komunikacije sa žrtvama i razumevanja posledica eksploatacije, sa ciljem da se ojača međusektorska saradnja i unapredi sistem zaštite najugroženijih.
